Mężczyzna z błędnie zdiagnozowanym rakiem mózgu miał w rzeczywistości żywe tasiemce

Hemoglobina A1c, powszechnie znana jako HbA1c lub hemoglobina glikowana, to badanie krwi, które dostarcza istotnych informacji na temat długoterminowej kontroli poziomu cukru we krwi. Test ten mierzy procent białek hemoglobiny w czerwonych krwinkach, do których przyłączona jest glukoza. Ponieważ czerwone krwinki żyją około trzech miesięcy, badanie HbA1c odzwierciedla średni poziom glukozy we krwi z ostatnich dwóch do trzech miesięcy. Dzięki temu jest cennym narzędziem do monitorowania leczenia cukrzycy i oceny ryzyka rozwoju powikłań związanych z cukrzycą.

Badanie działa poprzez pomiar ilości glukozy, która związała się z hemoglobiną we krwi. Gdy poziom cukru we krwi jest podwyższony przez dłuższy czas, więcej glukozy przyłącza się do cząsteczek hemoglobiny w procesie zwanym glikacją. W przeciwieństwie do codziennych badań poziomu glukozy we krwi, które pokazują poziom cukru w pojedynczym momencie, HbA1c zapewnia szerszy obraz kontroli glukozy w dłuższym okresie. U osób z cukrzycą badanie jest zazwyczaj wykonywane co trzy do sześciu miesięcy w celu oceny skuteczności planów leczenia. U osób bez cukrzycy może być wykorzystywane jako narzędzie przesiewowe do identyfikacji stanu przedcukrzycowego lub ryzyka cukrzycy.

Wyniki badania są podawane w procentach. U większości dorosłych bez cukrzycy prawidłowy poziom HbA1c wynosi poniżej 5,7 procent. Poziomy między 5,7 a 6,4 procent wskazują na stan przedcukrzycowy, co oznacza, że poziom cukru we krwi jest wyższy niż normalny, ale jeszcze nie na tyle wysoki, aby został sklasyfikowany jako cukrzyca. Poziom HbA1c wynoszący 6,5 procent lub wyższy w dwóch oddzielnych badaniach wskazuje na cukrzycę. U osób już zdiagnozowanych z cukrzycą cele leczenia są zazwyczaj ustalane tak, aby utrzymać HbA1c poniżej 7 procent, chociaż indywidualne cele mogą się różnić w zależności od wieku, stanu zdrowia i innych czynników.

Jedną z głównych zalet badania HbA1c jest to, że nie wymaga ono pozostawania na czczo i może być wykonane o dowolnej porze dnia. Czyni to badanie wygodniejszym niż tradycyjne testy glukozy, które wymagają od pacjentów pozostawania na czczo przez noc. Badanie jest również mniej podatne na krótkoterminowe czynniki, takie jak stres, choroba czy niedawne posiłki. Jednak niektóre schorzenia mogą wpływać na dokładność wyników HbA1c, w tym niedokrwistość, utrata krwi, niedawne transfuzje krwi, niektóre rodzaje wariantów hemoglobiny oraz choroby nerek lub wątroby. Pracownicy służby zdrowia biorą te czynniki pod uwagę przy interpretacji wyników i mogą zalecić dodatkowe badania, jeśli zajdzie taka potrzeba.