Test krwi do wczesnego wykrywania raka

Celiakia jest chorobą autoimmunologiczną, która wpływa na układ trawienny, wywoływaną spożywaniem glutenu, białka znajdującego się w pszenicy, jęczmieniu i życie. Kiedy osoby z celiakią spożywają gluten, ich układ odpornościowy reaguje, atakując jelito cienkie, uszkadzając małe, palczaste wypustki zwane kosmkami, które wyściełają ścianę jelita. Te kosmki są odpowiedzialne za wchłanianie składników odżywczych z pożywienia, więc gdy ulegają uszkodzeniu, organizm nie może prawidłowo wchłaniać niezbędnych witamin, minerałów i innych substancji odżywczych. Może to prowadzić do różnych problemów zdrowotnych, w tym niedożywienia, anemii, osteoporozy i innych powikłań, jeśli nie zostanie leczone.

Badania laboratoryjne odgrywają kluczową rolę w diagnozowaniu celiakii. Pierwszy krok zazwyczaj obejmuje badania krwi, które wykrywają specyficzne przeciwciała produkowane, gdy osoba z celiakią spożywa gluten. Najczęstsze badania mierzą przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej (tTG-IgA) oraz przeciwciała przeciw endomysium (EMA-IgA). Dodatkowo może być wykonany test całkowitego poziomu IgA, ponieważ niektóre osoby z celiakią mają niedobór IgA, co może prowadzić do wyników fałszywie ujemnych w testach na przeciwciała. Jeśli zostanie wykryty niedobór IgA, zamiast tego mogą być zastosowane alternatywne testy mierzące przeciwciała IgG. Ważne jest, aby pamiętać, że te badania krwi są dokładne tylko wtedy, gdy osoba regularnie spożywa gluten; stosowanie diety bezglutenowej przed badaniem może prowadzić do wyników fałszywie ujemnych.

Jeśli wyniki badań krwi sugerują celiakię, lekarze zazwyczaj zalecają endoskopową biopsję jelita cienkiego w celu potwierdzenia diagnozy. Podczas tej procedury pobierana jest mała próbka tkanki z wyściółki jelita i badana pod mikroskopem pod kątem charakterystycznych uszkodzeń kosmków. Ta biopsja pozostaje złotym standardem w diagnozowaniu celiakii. Może być również wykonane badanie genetyczne w kierunku specyficznych markerów zwanych HLA-DQ2 i HLA-DQ8, ponieważ niemal wszystkie osoby z celiakią posiadają jeden lub oba te warianty genetyczne. Jednak posiadanie tych genów niekoniecznie oznacza, że ktoś rozwinie celiakię, ponieważ są one również obecne u znacznej części populacji ogólnej.

Jedynym skutecznym leczeniem celiakii jest ścisłe przestrzeganie dożywotniej diety bezglutenowej. Po wyeliminowaniu glutenu z diety uszkodzenia jelit zazwyczaj zaczynają się goić, a objawy ustępują. Kontrolne badania krwi mogą być wykonywane kilka miesięcy po rozpoczęciu diety bezglutenowej, aby upewnić się, że poziom przeciwciał spada, co wskazuje na prawidłowe przestrzeganie diety i gojenie się jelit. Regularne monitorowanie za pomocą badań laboratoryjnych pomaga pracownikom służby zdrowia ocenić, jak dobrze ktoś radzi sobie ze swoim stanem i czy wyściółka jelita prawidłowo się regeneruje.