Badanie krwi może wykryć ryzyko choroby Alzheimera nawet 10 lat przed wystąpieniem objawów

Lipoproteina(a), powszechnie skracana jako Lp(a), jest specyficznym typem cząsteczki lipoproteiny występującej we krwi. Składa się z rdzenia lipoproteiny o niskiej gęstości (LDL) z dodatkowym białkiem zwanym apolipoproteina(a) przyłączonym do niego. W przeciwieństwie do innych cząsteczek cholesterolu, poziomy Lp(a) są określane głównie przez genetykę, a nie przez dietę lub czynniki związane ze stylem życia. Podwyższone poziomy Lp(a) są związane ze zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, w tym zawału serca i udaru mózgu, a także zwapniałej stenozy zastawki aortalnej. Badanie Lp(a) pomaga zidentyfikować osoby, które mogą mieć odziedziczoną predyspozycję do chorób sercowo-naczyniowych, która nie zostałaby wykryta przez standardowe badania cholesterolu.

Test Lp(a) mierzy stężenie lipoproteiny(a) we krwi, zazwyczaj podawane w miligramach na decylitr (mg/dl) lub nanomolach na litr (nmol/l). Badanie to jest zwykle wykonywane na próbce krwi pobranej z żyły w ramieniu. W przeciwieństwie do badań cholesterolu, przed testem Lp(a) na ogół nie jest wymagana głodówka, ponieważ spożycie pokarmu nie wpływa znacząco na poziomy Lp(a). Test jest szczególnie przydatny dla osób z rodzinną historią wczesnych chorób serca, tych, którzy mieli incydenty sercowo-naczyniowe pomimo prawidłowych poziomów cholesterolu, lub osób z nawracającymi problemami sercowo-naczyniowymi pomimo odpowiedniego leczenia.

Poziomy Lp(a) pozostają stosunkowo stabilne przez całe życie człowieka, ponieważ są w dużej mierze determinowane genetycznie. Prawidłowe lub pożądane poziomy Lp(a) są ogólnie uznawane za mniejsze niż 30 mg/dl lub mniejsze niż 75 nmol/l, chociaż konkretne zakresy referencyjne mogą się różnić między laboratoriami. Poziomy powyżej tych progów są związane z postępowo wyższym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Ponieważ Lp(a) jest dziedziczona, podwyższone poziomy często występują w rodzinach, a badanie może być zalecane dla członków rodzin osób z wysokimi poziomami Lp(a).

Zarządzanie podwyższonymi poziomami Lp(a) może być trudne, ponieważ tradycyjne interwencje obniżające cholesterol, takie jak modyfikacja diety i ćwiczenia, mają minimalny wpływ na stężenia Lp(a). Niektóre leki, w tym niektóre rodzaje leków obniżających cholesterol, mogą pomóc zmniejszyć poziomy Lp(a), chociaż ich skuteczność jest różna. W przypadku osób z wysokim Lp(a), świadczeniodawcy opieki zdrowotnej zazwyczaj koncentrują się na agresywnym zarządzaniu innymi modyfikowalnymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego, takimi jak cholesterol LDL, ciśnienie krwi, palenie i cukrzyca. Regularne monitorowanie i kompleksowa strategia redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego są niezbędne dla osób z podwyższonymi poziomami Lp(a).