magyar
română
slovenčina
čeština
English
Deutsch
polski
italiano
español
svenska
português
français
dansk
suomi
Nederlands
Bloedwaarden tabel: het bloedbeeld en de afkortingen uitgelegd
Het bloedbeeld (volledig bloedbeeld) meet je rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes. Hier lees je wat elke afkorting betekent en wat een te hoge of te lage waarde kan betekenen.
Deze uitleg is algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Normaalwaarden verschillen per laboratorium – vergelijk je uitslag altijd met de normaalwaarden op je eigen uitslag en bespreek afwijkende uitslagen met je huisarts of specialist.
Deze bloedwaarden tabel legt het bloedbeeld uit, het bloedonderzoek dat het vaakst wordt aangevraagd (ook wel volledig bloedbeeld genoemd, in het Engels full blood count of CBC). Het telt en meet de drie belangrijkste soorten cellen in je bloed: rode bloedcellen die zuurstof vervoeren, witte bloedcellen die infecties bestrijden en bloedplaatjes die helpen bij de bloedstolling.
Afkortingen bij bloedonderzoek en normaalwaarden voor volwassenen
De waarden hieronder zijn gebruikelijke normaalwaarden voor volwassenen, zoals veel Britse laboratoria ze hanteren. Jouw laboratorium kan iets andere grenzen en eenheden gebruiken. In Nederland wordt hemoglobine meestal in mmol/l opgegeven; daarom staan beide eenheden erbij.
| Afkorting | Wat het meet | Gebruikelijke normaalwaarde (volwassenen) |
|---|---|---|
| Hb (hemoglobine) | Eiwit dat zuurstof vervoert | Mannen 8,1–11,2 mmol/l (130–180 g/l); vrouwen 7,1–10,2 mmol/l (115–165 g/l) |
| Ery (erytrocyten) | Aantal rode bloedcellen | Mannen 4,5–6,5 ×1012/l; vrouwen 3,8–5,8 ×1012/l |
| Ht (hematocriet) | Deel van het bloedvolume dat uit rode bloedcellen bestaat | Mannen 0,40–0,54 l/l; vrouwen 0,37–0,47 l/l |
| MCV | Gemiddelde grootte van de rode bloedcellen | 80–100 fl |
| MCH | Gemiddelde hoeveelheid hemoglobine per rode bloedcel | 1,68–1,99 fmol (27–32 pg) |
| MCHC | Hemoglobineconcentratie in de rode bloedcellen | 19,9–22,3 mmol/l (320–360 g/l) |
| RDW | Verschil in grootte tussen de rode bloedcellen | 11,5–15 % |
| Leuko (leukocyten) | Aantal witte bloedcellen | 4,0–11,0 ×109/l |
| Neutrofielen | Bestrijden bacteriële infecties | 2,0–7,5 ×109/l |
| Lymfocyten | Bestrijden virusinfecties, afweer | 1,0–4,0 ×109/l |
| Monocyten | Ruimen afval op, chronische ontsteking | 0,2–0,8 ×109/l |
| Eosinofielen | Allergie, parasieten | 0,04–0,4 ×109/l |
| Basofielen | Allergische reacties | 0,0–0,1 ×109/l |
| Trombo (trombocyten, PLT) | Aantal bloedplaatjes | 150–400 ×109/l |
Laag hemoglobine (bloedarmoede)
Een hemoglobine onder de normaalwaarde betekent bloedarmoede (anemie). Veelvoorkomende klachten zijn moeheid, kortademigheid en een bleke huid. De waarden van de rode bloedcellen helpen de oorzaak te vinden:
- Laag MCV (kleine cellen) – meestal ijzertekort (bijvoorbeeld door hevige menstruaties, te weinig ijzer in de voeding of bloedverlies uit de darm); dragerschap van thalassemie is een andere oorzaak.
- Hoog MCV (grote cellen) – tekort aan vitamine B12 of foliumzuur, regelmatig alcoholgebruik, leverziekte, een te traag werkende schildklier of sommige medicijnen.
- Normaal MCV – chronische ziekte, nierziekte, recent bloedverlies of een combinatie van oorzaken.
Een hoog hemoglobine kan komen door uitdroging, roken, wonen op grote hoogte, longziekte of, zelden, een aandoening van het beenmerg.
Te veel of te weinig witte bloedcellen
Een hoog aantal leukocyten komt meestal door een infectie, ontsteking, lichamelijke stress, roken of prednison-achtige medicijnen (corticosteroïden). De leukocytendifferentiatie laat zien welk type verhoogd is: neutrofielen stijgen meestal bij een bacteriële infectie, lymfocyten bij een virusinfectie, eosinofielen bij allergie, astma of parasieten.
Een laag aantal leukocyten kan optreden na een virusinfectie en herstelt vaak binnen een paar weken. Het kan ook komen door sommige medicijnen, auto-immuunziekten of een tekort aan B12 en foliumzuur. Sommige mensen met een Afrikaanse, Midden-Oosterse of Caribische achtergrond hebben van nature minder neutrofielen, zonder dat er iets aan de hand is.
Te veel of te weinig bloedplaatjes
Veel bloedplaatjes zijn meestal een reactie op een infectie, ontsteking, ijzertekort of bloedverlies. Weinig bloedplaatjes kunnen komen door virusinfecties, alcohol, sommige medicijnen, leverziekte of afweerziekten. Bij zeer weinig bloedplaatjes (onder ongeveer 20–30 ×109/l) is de kans op bloedingen groter.
Wanneer naar de huisarts?
- als meerdere waarden tegelijk afwijken, of als een waarde ver buiten de normaalwaarde valt;
- als je klachten hebt zoals erge moeheid, kortademigheid, onverklaarbare blauwe plekken of bloedingen, steeds terugkerende infecties, koorts, nachtzweten of gewichtsverlies;
- als een afwijkende waarde bij herhaling niet normaal wordt.
Zoek direct medische hulp bij hevig of niet te stoppen bloedverlies, koorts met een zeer laag aantal witte bloedcellen, pijn op de borst of ernstige kortademigheid.
Bronnen
- NHS – Blood tests: nhs.uk/conditions/blood-tests
- NHS – Iron deficiency anaemia: nhs.uk/conditions/iron-deficiency-anaemia
- Lab Tests Online UK – Full blood count: labtestsonline.org.uk
- NICE Clinical Knowledge Summaries – Anaemia, iron deficiency: cks.nice.org.uk
- Thuisarts.nl – informatie van huisartsen (NHG): thuisarts.nl
Veelgestelde vragen
Is een licht afwijkend bloedbeeld gevaarlijk?
Meestal niet. Uitslagen net buiten de normaalwaarden komen veel voor bij gezonde mensen – per definitie valt ongeveer 1 op de 20 gezonde uitslagen buiten de normaalwaarde. Belangrijk is hoe ver de waarde afwijkt, of meerdere waarden tegelijk afwijken, welke klachten je hebt en hoe de waarde zich in de tijd ontwikkelt.
Moet ik nuchter zijn voor een bloedbeeld?
Nee. Voor een bloedbeeld hoef je niet nuchter te zijn. Vertel het laboratorium wel over een recente ziekte, zware inspanning of medicijnen, omdat die het aantal witte bloedcellen en bloedplaatjes tijdelijk kunnen veranderen.
Wat betekent een laag MCV?
Een laag MCV betekent dat de rode bloedcellen kleiner zijn dan normaal (microcytose). De meest voorkomende oorzaak is ijzertekort; dragerschap van thalassemie is een andere oorzaak. Meestal wordt daarna het ferritine bepaald.